Van plasticbewust tot koploper: hoe Schierzicht koers houdt op duurzaamheid op Lauwersoog

In het Waddengebied zijn steeds meer ondernemers bezig met het terugdringen van wegwerpplastic in hun bedrijf. Binnen het programma Wad Gaat Om laten we zien hoe zij dat aanpakken. Ze bewijzen dat een bedrijfsvoering met minder wegwerpplastic écht kan – met slimme oplossingen, gewoon doen en liefde voor het Wad. Met elke keuze dragen ze bij aan het terugdringen van plasticvervuiling in en rond het Waddengebied. Vele ondernemers zijn al goed op weg, dat delen we graag. De stip op de horizon komt zo steeds dichterbij. Maak kennis met Christina Gerdes van Schierzicht op Lauwersoog.

Duurzaam ondernemen tussen Wad en Meer

Schierzicht is een restaurant en logement aan de haven van Lauwersoog, dat dagelijks werkt met verse vis van de afslag en gasten ontvangt die het Waddengebied en het Lauwersmeergebied willen proeven én beleven. Wie bij Schierzicht aan tafel zit, voelt meteen: hier is de natuur nooit ver weg. Het restaurant en logement liggen op een unieke plek, precies tussen de Waddenzee en het Lauwersmeergebied in. “We zitten hier letterlijk op het snijpunt van twee werelden,” vertelt Christina. “Aan de bovenkant heb je het Wad, aan de onderkant het meer. Alles wat we doen, heeft invloed op dat ecosysteem.”

Het familiebedrijf ademt duurzaamheid. Niet omdat het ‘hoort’, maar omdat het vanzelfsprekend is. “We wonen hier, we leven hier, dus we letten op onze impact – op licht, geluid, plastic, alles,” legt ze uit. Al in 2017, tijdens hun opleiding, volgden zij en haar man een specialisatie in duurzaamheid. “We wilden geen woorden, maar daden. Dus zijn we gewoon begonnen. Trial and error. Wat werkt, houden we. Wat niet werkt, passen we aan.”

Van servies tot stroom: wat Schierzicht concreet anders doet

Bij Schierzicht draait alles om praktische, haalbare stappen. Geen groot plan met dikke rapporten, maar gewoon doen en blijven verbeteren. “Elke dag kijken we hoe het een beetje beter kan. En dat voelt eigenlijk heel normaal.”

Kleine keuzes, groot verschil

• Serveerstijl: waar het kan, serveren we gerechten op gewoon servies – dat gaat mee in de afwas.
• Meeneemverpakkingen: patatbakjes, sausbakjes en andere to-go verpakkingen zijn van suikerriet. Dat bleek na veel testen het beste alternatief: stevig, mooi en milieuvriendelijk.
• Rietjes: na talloze pogingen met riet, bamboe en dure alternatieven zijn we uitgekomen op papieren rietjes. Die drinken fijn, breken niet, en zijn goed leverbaar.
• Milkshakebekers: hier ligt nog een uitdaging. De huidige bekers hebben een plastic coating en afwasbare alternatieven passen niet in onze kleine keuken. We zoeken actief naar een beter alternatief.
• Toiletten: geen papieren handdoeken meer, maar textielrollen of luchtblazers. Schoonmaakmiddelen zijn milieuvriendelijk.
• Restaurant en logement: waar het kan kopen we lokaal of tweedehands. Bedden van Avek uit Surhuisterveen, meubels van A&F in Groningen, en refurbished stoelen en tafels uit Heerenveen. In onze loungeruimte is inmiddels 80% tweedehands. Soms ontkomen we niet helemaal aan plastic of coatings – bijvoorbeeld i.v.m. brandveiligheid of vanwege allergieën bij bezoekers. Maar waar we die keuze wél hebben, gaan we voor natuurlijke of gerecyclede materialen.
• Energie: de gasoven is vervangen door een elektrische, we gebruiken een waterbesparende vaatwasser die spoelwater hergebruikt, en zetten de frituur later aan dan voorheen – om tien uur in plaats van acht.
• Inkoop: de vis komt direct van de visafslag, tweehonderd meter verderop. We kiezen wat er die dag vers is – niet elke keer dezelfde vis, maar wél de meest duurzame keuze.

Van restafval naar grondstof

Een omslagpunt kwam toen Schierzicht meedeed aan The Great Plastic Bake Off, een organisatie die plastic afval verwerkt tot duurzame bouwmaterialen met mobiele “FUSE-keukens”. “Wij spaarden ons plastic voor ze op in een aparte container. Daar zijn uiteindelijk vloertegels van gemaakt voor het Werelderfgoedcentrum (WEC) in Lauwersoog. Toen wisten we: dit willen we nooit meer anders doen.”

We wilden niet meer terug naar het oude systeem, waarin al het wegwerpplastic bij het restafval kwam. We namen contact op met de NNRD en kregen een extra container voor plastic afval. Naast plastic zamelt Schierzicht papier, glas en blikjes apart in. De papier-container wordt gedeeld met andere ondernemers in de haven en de bewoners van Lauwersoog. “Dat voelt goed. We zien letterlijk wat we scheiden en hoeveel restafval we voorkomen.”

Voor de toekomst hopen ze dat ook andere reststromen – zoals koffiedik en sinaasappelschillen – een tweede leven krijgen. “Daar worden al zeep en oliën van gemaakt. Als dat hier straks ook kan, doen we graag mee.”

Duurzame haven, donkerste hemel

Schierzicht werkt actief samen met andere ondernemers in de Duurzame Havencoalitie Lauwersoog. Samen onderzoeken ze hoe energie slimmer kan worden opgewekt en gedeeld. “We kijken bijvoorbeeld of we restwarmte van koelingen kunnen gebruiken en of we een eigen energiemaatschappij kunnen starten.”

Daarnaast is er een ambitie die bij het Wad past: de donkerste haven van Europa worden. “We willen hier geen lichtvervuiling. Voor vogels en zeeleven is dat beter, en voor mensen ook. Je ziet hier de sterrenhemel zoals je die bijna nergens meer ziet. Dat verbindt je met de natuur.”

Leren van elkaar in het Koploperproject

Een belangrijke motor achter de duurzame koers van Schierzicht is hun deelname aan het Koploperproject via de gemeente Het Hogeland. Dat programma helpt ondernemers op een inspirerende en praktische manier duurzamer te ondernemen. “Je zit samen met andere ondernemers uit de regio aan tafel. Je kijkt bij elkaar in de keuken, letterlijk. Je leert van elkaars successen én van wat nog niet lukt.”

Voor Schierzicht was het een eyeopener. “Het hielp ons om te zien waar we al goed in waren, maar ook waar we nog winst konden behalen. Bovendien geeft het energie: je merkt dat je niet alleen aan het pionieren bent. Anderen worstelen met dezelfde vragen – hoe pak je afvalstromen aan, wat doe je met leveranciers, hoe neem je je team mee?”

Die kennisdeling en samenwerking zijn precies wat het Koploperproject zo waardevol maakt. “Het is niet theoretisch. Je gaat praktisch aan de slag. En na afloop heb je niet alleen een plan, maar ook een netwerk. We raden elke ondernemer aan om mee te doen. Je hoeft het echt niet alleen te doen.”

Gasten merken het – en waarderen het

De reacties van gasten zijn positief. “We krijgen hier veel natuurliefhebbers en die merken het meteen. Ze vinden het fijn om te zien dat we bewust omgaan met materiaal en afval.” Voor de familie is het al zo vanzelfsprekend dat ze er niet altijd bij stilstaan. “We doen het niet voor applaus, maar omdat we geloven dat dit de enige juiste manier is om te ondernemen. We denken altijd aan de volgende generatie.”

De duurzame keuzes leveren ook rust op. “We willen zo min mogelijk microplastics in ons bedrijf. Dat is beter voor het milieu én voor de gezondheid van onze gasten en onszelf.” En hun open houding zorgt voor inspiratie: “Je mag hier gewoon de keuken inlopen, kastjes opentrekken en kijken hoe we het doen. We delen graag wat werkt.”

Drie tips van Schierzicht

1. Begin klein. Maak het niet te groot. Kies één afvalstroom of productgroep en ga aan de slag.
2. Doe mee aan een Koplopertraject. Het Koploperproject helpt ondernemers op een praktische manier duurzamer te werken. Samen leer je sneller en kom je verder. Meer informatie: https://www.koploperproject.nl/het-koploperproject
3. Stap uit je eigen bubbel. Ga bij andere bedrijven kijken. Ondernemers delen graag wat werkt – je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.

Inspiratie van dichtbij

Zelf laat Schierzicht zich inspireren door andere noordelijke voorlopers. “De abdij in Dokkum werkt prachtig samen met lokale makers en boeren. En Marenland Recreatie in Winsum laat zien hoe je als recreatiebedrijf echt streekverbonden kunt zijn.” Ook het Koploperproject is een blijvende inspiratiebron. “Je komt bij elkaar over de vloer, deelt ervaringen, en dat maakt iedereen sterker. Dat is precies waar het om draait.”

Wie Schierzicht bezoekt, ziet duurzaamheid in de praktijk. Van servies tot stroom – elk detail klopt met de plek. En juist dat maakt het verschil: laten zien dat het kan, midden in het Waddengebied

Ook jouw bedrijf kan het verschil maken

Wil jij als ondernemer ook stappen zetten richting een bedrijfsvoering met minder wegwerpplastic? Volg Wad Gaat Om en ontdek hoe ondernemers als Schierzicht de weg wijzen naar een schoner Wad – stap voor stap, elke dag een beetje beter. Meedoen of meer weten? Kijk op www.wadgaatom.nl of mail naar info@wadgaatom.nl.